Türk Otomotiv Sanayicisinin Dergisi



Toronto ve Güney Ontario’da DUR işaretleri

VAROL KARSLIOĞLU

Bağımsız kuruluşların hesaplamalarına göre, bir kavşakta tam duruş yapan bir otomobil, sadece yavaşlayıp yoluna devam eden bir başka araca göre %40 ila %50 daha fazla yakıt tüketmekte.

 

 

Onbeş yıl önce Kanada’ya geldikten hemen sonra öğrendiğim “en kutsal” trafik kurallarından biri şu idi:” “Dur (stop)” işaretli bir kavşağa yaklaşırken mutlaka tam bir duruş yapmak.” Bu kurala uymamak, direksiyon sınavında kalmak için yeterli bir nedendi.


Aradan geçen sürede, dünyanın dört bir yanından gelip Kanada’ya yerleşen birkaç milyon göçmenle birlikte Toronto ve civarındaki uydu şehirler büyüdü, metropol üç yöne yayıldı ve yeni mahallelerle birlikte bölge binlerce yeni kavşağa sahip oldu. Trafik ışığının olmadığı bu kavşaklar iki ana gruba ayrılıyor: Ana ve ara yolların kesişme noktalarındaki iki yönlü, ya da iki ana yolun kesişme noktalarındaki dört yönlü dur işaretleri.


İki yönlü işaretlerin (Stop Sign) olduğu kavşaklarda, sadece ara ya da daha tali olan yoldan kavşağa yaklaşan araçlar dururken, dört yönlü (All Way Stop Sign) işaretlerde, her bir yönden kavşağa giren araçlar tam bir duruş yaptıktan sonra yollarına devam edebiliyor. Kavşağa ilk gelen araç, ilk olarak yola devam etme hakkına sahip.


Ancak son yıllarda, Güney Ontario’daki pek çok yeni yerleşim bu kavşakların yerine trafik adaları ya da döner kavşaklar inşa etmeye yöneldi.
Döner kavşakların savunucuları, eski tip kavşaklardaki dur işaretlerinin pek de işe yaramadığını ve çevre açısından zararlı olduğunu belirtiyor. Bu kişiler, özellikle sadece yan yollara yönelik dur işaretlerinin bulunduğu kavşaklarda, ana yolda ilerleyen ve yan yoldan gelenin duracağını varsayan sürücülerin bazen vahim bir yanılgıya düşebildiğini öne sürüyor.


Buna karşılık Toronto’nun kuzeydoğusundaki küçük bir şehir olan Uxbridge’in belediye başkanı, önce bazı işaretlerin kaldırılması ve halkın tepkisinin ölçülmesinden yana. Ancak kendisi de, eğer kavşağa giren bir başka araç yoksa, tam duruşun gereksiz olduğu kanısında.


Pek çok kişi dur işaretlerinin kendi mahallelerinde araçlar için hız kontrolü isteyen özellikle yaşlı sakinlerin taleplerini karşılamaya yönelik kolaycı bir yol olarak görüyor.


Hatta Toronto Belediyesi, son iki yılda, bu talepler doğrultusunda ve artan kazalara karşı tedbir olarak pek çok şehir içi yolda hız limitini 60 veya 50’den 40 kilometreye düşürdü.


Bazı araştırmalar da, dur işaretlerinde duran sürücülerin, bu vakit kaybını telafi etmek için sonradan daha hızlı gittiklerini ve şehir içi ve ara yollarda tehlike yarattıklarını ortaya koyuyor. Kanada’nın en büyük gazetelerinden Toronto Star’ın Toronto civarındaki farklı kavşaklarda yaptığı gözlemlere göre; dur işaretinde duran sürücülerin oranı, durmadan ya da tamamen durmadan geçenlerin dörtte biri.


Dur işaretlerini eleştiren kesimin başlıca önerisi, kavşakların, Avrupa’da yaygın şekilde kullanılan döner kavşaklara dönüştürülmesi. Ancak eski kavşakların dönüştürülmesi, altyapı zorlukları bir yana, Ontario ve Kanada’daki yerel yönetimlerin altından kalkamayacağı kadar yüksek bir maliyet oluşturuyor.
Buna karşılık son beş yılda, Güney Ontario’daki yeni yerleşim bölgelerinde belediyeler, eski sistem kavşaklar yerine araçların tamamen durma ve sola dönüş zorunluluğunu ortadan “Avrupai” döner kavşaklar inşa etti. Bu sistemden neredeyse herkes memnun görünüyor.


Giderek güç kazanan yeşiller ve çevreciler de, emisyon oranlarının azaltılması açısından, iki ve dört yönlü dur işaretlerinin kaldırılmasını destekliyor. Bağımsız kuruluşların hesaplamalarına göre, bir kavşakta tam duruş yapan bir otomobil, sadece yavaşlayıp yoluna devam eden bir başka araca göre yüzde 40 ila yüzde 50 daha fazla yakıt tüketmekte.


Toronto’nun yakınındaki bir başka şehir olan Burlington Belediyesi Trafik Dairesi’nin elde ettiği bulgular ilginç:
1 litre: Yirmi defa, tam bir duruştan sonra hızlanmak için gerekli yakıt.
125 litre: Tipik bir ana kavşakta, her bir aracın bir defa tam duruş yapmasından dolayı bir günde tüketilen ilave yakıt.
8,760 kg: Bir yıl boyunca tipik bir dört yönlü kavşakta tam duruş yapan araçların yaydığı toplam karbon emisyonu.
Bu tartışmalar kuşkusuz daha uzun süre ve başka konularla birleşerek devam edecek. Covid-19 döneminde özellikle Toronto Belediyesi’nin yaygınlaştırdığı bisiklet yolları gibi.


Daha uzun vadede otonom ve birbiriyle haberleşebilen araçların yaygınlaşması ile kavşakları da yeniden yapılandırmak gerekebilir.


Bunlar da ayrı yazıların konusu olacak kadar geniş.