Sınai Mülkiyet Kanunu 10 Ocak 2017’de resmen yürürlüğe girdi. Güçlü bir sınai mülkiyet sistemi; başvuru ve tescil süreçlerinin hızlanması, Türk Patent ve Marka Kurumu’nun ulusal ve uluslararası arenada etkinliğinin artması, vekillik sisteminin ilkeli çalışma sistemine dahil olması, ihtisas mahkemelerinin daha hızlı çalışması anlamına geliyor.
Tasarım başvuruları ve tescillerinde Türkiye'nin durumu Türkiye’de tasarım başvurularında farklı sektörlerde artışlar bulunmaktadır. Otomotiv tedarik sanayinde tasarım merkezlerimizin kurulmasının önü açılarak tasarım sayılarının artışında önemli katkı sağlanmıştır. Tasarım başvuruları, üretilen yeni tasarımların korunması ve lisanslı kullanımının artırılması amacına yönelik çalışmalar hızlanmıştır. Tasarım sayılarının artması ülke sanayinin yenilik çalışmalarının göstergesidir. Ürünlerinde katma değer artışını hedefleyen ülke politikası, yenilik çalışmalarını da aynı düşünceyle geliştirmektedir. Tasarım, yeniliklerin en kolay ve en az maliyetle uygulanmasını sağladığından tasarım adetlerinin daha da artmasına ihtiyaç bulunmaktadır. Ülkemizde var olan üniversitelerimizin, Tasarım veya Endüstriyel Tasarım bölüm sayılarını arttırıp, daha nitelikli tasarımlar yapılmasının önünü açmalarına ihtiyaç vardır. Tasarım ve Ar-Ge Merkezi ihtiyacı Otomotiv tedarik sanayinde tasarım, geleceği ifade ediyor. Dolayısıyla geleceğin konforunu, güvenliğini sağlayacak olan tasarımlar otomotiv tedarik sanayinin ana hedefi olmalıdır. Otomotiv tedarik sanayisinin gelişimini bu noktadan ele aldığımızda ana sanayiyi geliştirecek önemli tasarımları yapabilen Tasarım ve Ar-Ge Merkezlerini hızlıca hayata geçirmeleri gerekmektedir. Ekonomi Bakanlığının özellikle otomotiv tedarik sanayinin katma değer oluşumuna yönelik yaptığı destekler ve teşvikler Tasarım ve Ar-Ge Merkezlerini farklı bir boyuta taşımıştır. Nitelikli istihdam ve nitelikli tasarımlar bu merkezlerden çıkacak olup, üretilmeleriyle ürünlerdeki yenilik ve rekabetçi olma özelliği daha da yukarılara taşınmış olacaktır. Bugün gelinen nokta, yeni nesil otomobillerin hem teknik hem tasarımsal fonksiyonlarının daha da yukarılara taşınması ihtiyacını ortaya çıkartmıştır. Bu nedenle otomotiv tedarik sanayi daha çok sayıda tasarım üretimi için daha çok sayıda nitelikli tasarımcı istihdam etmek durumundadır. Sınai Mülkiyet Kanunu neler getiriyor? Sınai Mülkiyet Kanunu 10 Ocak 2017’de resmen yürürlüğe girdi. Güçlü bir sınai mülkiyet sistemi; başvuru ve tescil süreçlerinin hızlanması, Türk Patent ve Marka Kurumu’nun ulusal ve uluslararası arenada etkinliğinin artması, vekillik sisteminin ilkeli çalışma sistemine dahil olması, ihtisas mahkemelerinin daha hızlı çalışması anlamına geliyor. Sınai Mülkiyet Kanunu, bu ve daha birçok şartın yerine gelmesi için gerekli zemini oluşturdu. Sınai Mülkiyet Kanununda tasarımlarla ilgili süreçlerde ciddi değişiklikler vardır. Başvuru sahiplerine kolaylık sağlamak ve bürokrasiyi azaltmak için tasarım başvurusunda tasarımı anlatan tarifname sunma zorunluluğu kaldırılmış ve bültende ilan süresi 6 aydan 3 aya indirilmiştir. Tüm başvurular için yenilik incelemesi getirilerek daha nitelikli ve özgün tasarımların tescil edilmesine olanak sağlanmıştır. Dolayısıyla bilinen ve herkes tarafından üretilen tasarımların ilan sürecine geçmeden ret edilmesi mümkün hale gelmiştir. Etkin süreç yönetimi ve hak kaybı yaşanmaması için başvuru sahipleri ile vekilleri arasında güçlü bir koordinasyon gerekecektir. Çoklu tasarım başvurularında kapsam genişletilmiştir. Endüstriyel Tasarımlar Dairesi Başkanlığının ismi Tasarımlar Dairesi Başkanlığı olarak değiştirilmiştir. Yeni kanunda otomotiv tedarik sanayini ilgilendiren önemli maddeler bulunmaktadır. Bileşik ürünün görünümüne bağlı olan parçaların, onarım amacı ile tasarımın piyasaya sürüldüğü tarihten 3 yıl sonra kullanımı ihlal sayılmayacaktır. (Bileşik ürün, sökülüp takılma yoluyla yenilenebilen ve değiştirilebilen birden çok parçanın oluşturduğu üründür.) Örneğin, otomobil tamponu otomobile bağımlı olup başka bir modelde kullanılması mümkün değildir. Birleşik ürünün görünümüne bağımlı olan parçaların, birleşik ürüne orijinal görünümünü yeniden kazandırmak için onarım amacıyla ve bu parçaların kaynağı konusunda yanıltıcı olmamak şartıyla tasarımın piyasaya ilk sürüldüğü tarihten üç yıl sonra kullanımı hak ihlali olmayacağı düzenlenmiştir. Bileşik ürün olarak arabanın farları koruma kapsamındayken, bileşik ürünün normal kullanımı esnasında görünmeyen motor, termostat kısımları korumadan faydalanamayacaktır. Otomotiv tedarik sanayicilerini yakından ilgilendiren bir başlık olarak eş değer parçaların kullanımı tasarım koruma kapsamından çıkartılması ile otomotiv tedarik sanayi sektörünün geliştirilmesi ve tüketicilerin bu ürünlere daha çabuk erişmesinin önü açılmıştır. Eş değer parça kapsamı Bilim Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından belirlenecektir. (Eşdeğer ürün: Orijinal yedek parça yerine geçebilecek, muadil ürün.) Kısaca şu an için otomobilin görünümüne bağlı tasarımlar tescil edildiği takdirde 25 yıl koruma elde edecek; ancak, yayımlanan torba yasa ile yedek parçaların muadilleri olan ve Türk Standartları Enstitüsü tarafından belgelendirilen eşdeğer parçaların kullanımı, tasarım koruma kapsamından çıkarılarak otomobil yedek parça üreticileri eş değerliği belgelenen parçaları istedikleri gibi kullanabilecek.